वाशिङ्टन – संयुक्त राज्य अमेरिका र इजरायलले महिनौँदेखि चलिरहेको द्वन्द्व अन्त्य गर्ने सम्झौता छिट्टै हुनुपर्ने शर्तसहित इरानमा नयाँ आक्रमण रोक्न सहमति जनाएका छन् ।

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शनिबार इरानलाई धेरै कडा प्रहार गर्ने धम्की दिएपछि र ऊर्जा पूर्वाधारसहित नयाँ भारी आक्रमणको विचार गरिरहेको रिपोर्ट आएपछि लडाइँ फेरि बढ्न सक्ने डर बढेको थियो ।

साउदी अरबका युवराजसँग कुराकानी गरेपछि र तेहरानले पनि रियाद तथा मध्यस्थकर्ता पाकिस्तान र टर्कीसँग कुरा गरेपछि अमेरिकी नेताको धारणा परिवर्तन भएको देखिन्छ ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले भने, ‘अमेरिका इरानविरुद्ध लड्न तयार छ र हतियारले सुसज्जित छ । हामीलाई इरान र अन्य मध्य पूर्वी देशहरूले कुनै पनि आक्रमण रोक्न अनुरोध गरेका र मध्यपूर्वको शान्तिका लागि आक्रमण रोक्ने सहमति भएको छ ।’

‘यस अनुरोधका आधारमा विश्वको भविष्यको हित र सफल तथा समृद्ध इरानको अस्तित्वका लागि मैले आक्रमण रद्द गर्न सहमत भएको छु, तर यसका लागि छिट्टै सम्झौता हुन सक्ने शर्त राखिएको छ,’ ट्रम्पले आफ्नो ट्रुथ सोसल प्लेटफर्ममा पोस्ट गर्दै भने ।

इरानको मेहर समाचार एजेन्सीले सैन्य अधिकारीहरूको हवाला दिँदै ट्रम्पको दाबीलाई नयाँ झूट मात्र भनेको छ र इरानको सेना उच्च सतर्कतामा छ र कुनै पनि परिस्थितिका लागि तयार रहेको भनेको छ ।

इरानी राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले साउदी र इरानी विदेश मन्त्रीबिच फोनवार्ता भएको र तेहरानले पाकिस्तान तथा टर्कीसँग पनि क्षेत्रमा तनाव र असुरक्षा बढ्ने जोखिमबारे कुरा गरेको बताएको छ ।

साउदी अरबको आधिकारिक प्रेस एजेन्सी (एसपीए)ले युवराज मोहम्मद बिन सलमानले ट्रम्पसँग फोनवार्ता गर्दा तनाव घटाउन संवादलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता र कूटनीतिक समाधानका लागि बाटो खोल्ने युद्धविराम हासिल गर्न सबै सम्भव प्रयास गर्नुपर्ने महत्वमा जोड दिएको बताएको छ ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिले सम्झौतामा हर्मुज जलमार्गको आवागमन पूर्णरूपमा तत्काल खोल्ने र इरानको आणविक खतरा अन्त्य गर्ने कुरा समावेश हुनुपर्छ । ‘इजरायल पनि यस प्रतिबद्धतामा मसँग सामेल छ,’ उनले थपे ।

२८ फेब्रुअरीमा अमेरिका र इजरायलले तेहरानमा आक्रमण गरेपछि सुरु भएको ५ महिनाभन्दा बढीको युद्धपछि द्वन्द्वको अन्त्य हुन सकेको छैन ।

हर्मुज जलमार्ग खोल्नेसहित समान शर्त सहितको अघिल्लो युद्धविराम सम्झौता असफल भएको थियो र पछिल्ला हप्ताहरूमा २ देशबिच आक्रमण पुन: सुरु भएपछि इरानले महत्वपूर्ण जलमार्गमाथि आफ्नो नियन्त्रण कडा बनाएको छ ।

इरानको फार्स समाचार एजेन्सीले इरानी वार्ताकारहरू नजिकको स्रोतको हवाला दिँदै भनेको छ, ‘अमेरिकाले आफ्नो शत्रुतापूर्ण कार्य जारी राखेसम्म हर्मुज बन्द रहनेछ ।’

शत्रुता पुन: सुरु भएपछि प्रारम्भिक युद्धविरामका बेला घटेका विश्वव्यापी तेलको मूल्य फेरि बढेको छ ।

सहमतिको आदानप्रदान अमेरिकामा मध्यावधि चुनाव हुनुभन्दा ३ महिनाअघि मात्र भइरहेको छ, जसले ट्रम्पको रिपब्लिकन पार्टीका लागि चुनौती हुन सक्छ ।