काठमाण्डु- ब्राजिलको राजनीतिमा लुइज इनासियो लुला दा सिल्भाले अर्को इतिहास रचेका छन्। पहिलो चरणको निर्वाचनमा पछि परेका वामपन्थी नेता लुलाले दोस्रो चरणमा नाटकीय पुनरागमन गर्दै दक्षिणपन्थी प्रतिद्वन्द्वी फ्लाभियो बोल्सोनारोलाई पराजित गरेका छन्।

यससँगै उनी ब्राजिलको इतिहासमा चौथोपटक राष्ट्रपति निर्वाचित हुने पहिलो नेता बनेका छन्। ८१ वर्ष पुग्न केही दिन बाँकी रहँदा हासिल गरेको यो सफलताले उनको राजनीतिक जीवन्तता मात्रै होइन, ल्याटिन अमेरिकी राजनीतिमा वामपन्थी धारको सम्भावना र सीमालाई जीवितै राखेको छ।

तर लुलाको जित जति ऐतिहासिक छ, आगामी कार्यकाल त्यति नै चुनौतीपूर्ण देखिन्छ। जनमतले उनलाई राष्ट्रपतिको कुर्सीमा पुनः पुर्‍याएको छ, तर संसद्मा दक्षिणपन्थी शक्तिको बलियो उपस्थितिले उनको सरकारलाई सहज रूपमा काम गर्न दिने संकेत गर्दैन।

आर्थिक असन्तुष्टि, बढ्दो जीवनयापन खर्च, अपराध नियन्त्रण, सार्वजनिक ऋण र अमेरिकासँगको सम्बन्ध उनका सामु उभिएका प्रमुख प्रश्न बनेका छन्। यो विजय केवल एक नेताको पुनरागमन होइन। यो ब्राजिलको आन्तरिक राजनीतिक संघर्ष, अमेरिकी प्रभाव, चीनसँगको आर्थिक सम्बन्ध र ल्याटिन अमेरिकामा दक्षिणपन्थी लहरको भविष्यसँग जोडिएको घटनाक्रम पनि हो।

पहिलो चरणमा हारेर दोस्रो चरणमा जित

लुलाको पुनरागमन यस निर्वाचनको सबैभन्दा मुख्य पक्ष हो। सन् १९८५ मा ब्राजिलमा लोकतन्त्र पुनःस्थापित भएयता पहिलो चरणमा पराजित भएको अवस्थामा दोस्रो चरणमा जित निकाल्ने राष्ट्रपति उम्मेदवारको कीर्तिमान यसअघि कसैसँग थिएन।

पहिलो चरणमा दक्षिणपन्थी उम्मेदवार फ्लाभियो बोल्सोनारो अगाडि थिए। तर त्यसपछिका तीन सातामा लुलाले आफ्नो पक्षमा १ करोडभन्दा बढी मत थप्न सफल भए। यसको विपरीत बोल्सोनारोले करिब ३६ लाख मत मात्रै थपे। यही अन्तरले निर्वाचनको परिणाम उल्ट्यायो।

संयोग कस्तो भने लुलाले सन् २०२२ मा फ्लाभियोका पिता तथा तत्कालीन राष्ट्रपति जैर बोल्सोनारोलाई हराएका थिए । त्यसबेला बुवालाई हराउँदा पाएको मतान्तरभन्दा यसपटक अझ ठूलो अग्रता लुलाले हासिल गरे। यसले ब्राजिलको राजनीतिमा उनको प्रभाव अझै कायम रहेको देखाएको छ।

८० वर्ष पार गरिसकेका लुलाको राजनीतिक यात्रा आफैँमा उतारचढावपूर्ण छ। भ्रष्टाचारसम्बन्धी आरोपमा उनी सन् २०१८ देखि २०१९ सम्म जेलमा बसे। तर ती मुद्दाका निर्णय उल्टिएपछि उनको राजनीतिक पुनरागमनको बाटो खुल्यो। त्यसपछि सन् २०२२ मा जैर बोल्सोनारोलाई पराजित गर्दै उनी तेस्रोपटक राष्ट्रपति बने।

यसपटकको जितले उनको राजनीतिक जीवनमा अर्को अध्याय थपेको छ। तर लुलाको विजयले ब्राजिलको दक्षिणपन्थी राजनीतिलाई समाप्त पारेको छैन। बरू देशको राजनीतिक शक्ति सन्तुलनमा दुई धारबीचको संघर्ष अझ तीव्र हुने सम्भावना देखिएको छ।

भूगोलले बदल्यो परिणाम

लुलाको जित बुझ्न ब्राजिलको भौगोलिक र राजनीतिक संरचना महत्त्वपूर्ण छ। विशेषगरी मिनास जेराइस राज्यको मतपरिणामले निर्वाचनको दिशा बदल्न निर्णायक भूमिका खेलेको देखिन्छ।

ब्राजिलमा दोस्रो ठूलो मतदाता संख्या रहेको मिनास जेराइसमा पहिलो चरणमा लुला करिब ५ लाख ९० हजार मतले पछि थिए। तर दोस्रो चरणमा उनले करिब ९९ हजार मतको अग्रता बनाए। दुई उम्मेदवारबीचको मतान्तरमा आएको यो करिब ६ लाख ९० हजारको परिवर्तनले लुलाको पुनरागमनलाई बलियो बनायो।

सन् १९८९ यता प्रत्यक्ष राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा विजयी हुने उम्मेदवारलाई समर्थन गर्दै आएको यस राज्यको परिणाम यसपटक पनि राष्ट्रिय नतिजासँग मेल खायो।

फ्लाभियोले साओ पाउलो र रियो दि जेनेरियो राज्यमा आफ्नो अग्रता कायम राखे। तर लुलाले ब्राजिलका सबैभन्दा ठूला दुई सहर साओ पाउलो र रियो दि जेनेरियोका सहर क्षेत्रमा जित हासिल गरे। रियो दि जेनेरियो सहरमा उनले पहिलो चरणको नतिजासमेत उल्ट्याए।

त्यसैगरी, देशको उत्तरपूर्वी क्षेत्रका सबै नौ राज्यमा लुलाले जित हासिल गरे। यो क्षेत्र परम्परागत रूपमा उनको राजनीतिक आधार मानिन्छ।

मतदानमा नागरिकको सहभागिता बढ्नु पनि उनको जितको अर्को कारण बन्यो। पहिलो चरणमा २१.०८ प्रतिशत रहेको मतदान नगर्ने मतदाताको अनुपात दोस्रो चरणमा घटेर करिब १९.२ प्रतिशतमा झर्‍यो। यसले करिब ३० लाख थप मतदाता मतदानमा सहभागी भएको देखाउँछ।

थप मतदातामध्ये सबै लुलाका समर्थक थिए भन्न सकिँदैन। तर पहिलो चरणमा उम्मेदवारबीचको मतान्तर २२ लाखभन्दा केही बढी मात्रै रहेको अवस्थामा मतदानमा बढेको सहभागिता निर्णायक साबित भयो।

सामाजिक सञ्जालदेखि आर्थिक मुद्दासम्म

निर्वाचनको प्रतिस्पर्धा मतदाताको घरदैलो र सार्वजनिक सभामा मात्रै सीमित रहेन। डिजिटल माध्यम पनि चुनावी अभियानको महत्त्वपूर्ण मैदान बन्यो।

पहिलो चरणमा दोस्रो स्थानमा पुगेपछि लुलाले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो पहुँच विस्तार गर्ने र समर्थकलाई मतदान केन्द्रसम्म पुर्‍याउने प्रयास तीव्र बनाए। उनको चुनौती अनिर्णीत मतदातालाई आफ्नो पक्षमा पार्नु मात्रै थिएन।

आफूलाई समर्थन गर्ने तर मतदानमा सहभागी नहुन सक्ने मतदातालाई पनि सक्रिय बनाउनु थियो। यससँगै उनले मतदाताका दैनिक समस्यालाई सम्बोधन गर्ने केही प्रस्ताव अघि सारे।

लुलाले व्यक्तिगत सूक्ष्म उद्यमीको राजस्व सीमासम्बन्धी व्यवस्था बढाउने कानुनमा हस्ताक्षर गरे। उपभोक्ताको ऋण पुनर्संरचना गर्न नयाँ कार्यक्रम ल्याउने प्रस्ताव गरे। घरपरिवारको ऋणभार बढाउन योगदान गरिरहेको अनलाइन सट्टेबाजी बन्द गर्नुपर्ने पक्षमा पनि धारणा राखे।

अपराध नियन्त्रणमा भने उनले परम्परागत दक्षिणपन्थी धारसँग मिल्दोजुल्दो अडान लिए। गम्भीर अपराधमा संलग्न व्यक्तिको आपराधिक उत्तरदायित्व निर्धारण गर्ने उमेर घटाउने प्रस्तावलाई समर्थन गरे। गम्भीर अपराधका हकमा यो उमेर १६ वर्षमा झार्ने संकेत उनले चुनावी अभियानको अन्तिम चरणमा दिएका थिए।

यसबाट लुलाले आफ्नो परम्परागत वामपन्थी आधारलाई कायम राख्दै सुरक्षा र अर्थतन्त्रजस्ता विषयमा दक्षिणपन्थी मतदाताको चिन्तालाई पनि सम्बोधन गर्ने प्रयास गरेको देखाउँछ।

तर चुनाव जित्नु र जनताको जीवनमा सुधार ल्याउनु फरक विषय हुन्। निर्वाचनमा गरेका प्रतिबद्धता पूरा गर्न नसके उनको लोकप्रियतामाथि फेरि प्रश्न उठ्न सक्छ।

संसद्मा दक्षिणपन्थीको बलियो पकड

लुलाको चौथो कार्यकालको सबैभन्दा ठूलो चुनौती संसद् बन्ने देखिन्छ। राष्ट्रपति निर्वाचित भए पनि आफ्नो नीति कार्यान्वयन गर्न उनलाई विधायिकाको समर्थन आवश्यक पर्छ। तर संसद्को शक्ति सन्तुलन उनको पक्षमा छैन।

ब्राजिलको प्रतिनिधिसभामा कुल ५१३ सिट छन्। तीमध्ये दक्षिणपन्थी दलहरूको नियन्त्रणमा ३०३ सिट रहनेछ। वामपन्थी दलसँग १२४ र मध्यधारका दलसँग ८६ सिट हुनेछन्।

यसको अर्थ लुलाको सरकारलाई विधेयक पारित गराउन, बजेटसम्बन्धी निर्णय लिन र आफ्ना प्रमुख नीतिलाई अघि बढाउन विपक्षी तथा अन्य दलसँग सम्झौता गर्नुपर्ने भएको छ।

सिनेटमा पनि दक्षिणपन्थी शक्तिको नियन्त्रण झन्डै दुईतिहाइ सिटमा छ। यद्यपि दक्षिणपन्थी सांसद सबै विषयमा स्वतः सरकारविरोधी हुने छैनन्, तर लुलाले आफ्नो राजनीतिक आधारभन्दा बाहिर गएर गठबन्धन निर्माण गर्नुपर्ने अवस्था स्पष्ट छ।

राज्य सरकारहरूको परिणामले पनि यही राजनीतिक यथार्थ देखाउँछ। जैर बोल्सोनारोको लिबरल पार्टीले पाँच राज्यमा गभर्नर पद जितेको छ। रिपब्लिकन्स र प्रोग्रेसिभ पार्टीले चार–चार राज्यमा सफलता हासिल गरेका छन्। लुलाको वर्कर्स पार्टीले पनि चार राज्यमा जितेको छ। विभिन्न राजनीतिक धारका नेताहरू सम्मिलित सोसल डेमोक्रेटिक पार्टीले पाँच राज्यमा जित हासिल गरेको छ।

राज्य सरकारसँग सहकार्य नगरी राष्ट्रिय नीति प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्न कठिन हुने भएकाले लुलाका लागि संघीय संसद् मात्रै होइन, राज्य तहको राजनीतिक समीकरण पनि महत्त्वपूर्ण हुनेछ।

विजयपछि लुलाले भने, ‘निर्वाचन जितेपछि हाम्रा विरोधी रहँदैनन्। मैले २१ करोड ५० लाख जनताका लागि शासन गर्नुपर्छ।’

कांग्रेस अर्थात् संसद्सँगको सम्बन्धबारे उनले भने, ‘मैले संसद् छानेको होइन। जनताले छानेका हुन्। यही संसद्सँग मिलेर म मतदान गर्नेछु, काम गर्नेछु र काम पूरा गर्नेछु।’

यी अभिव्यक्तिले आगामी कार्यकालमा टकरावभन्दा संवाद र सम्झौताको बाटो रोज्नुपर्ने वास्तविकतालाई लुलाले स्वीकार गरेको संकेत गर्छन्।

अर्थतन्त्र : जितपछि लुलाको वास्तविक परीक्षा

निर्वाचन अभियानमा लुलाको समर्थन कमजोर हुनुका प्रमुख कारणमध्ये अर्थतन्त्र पनि एक थियो। मुद्रास्फीति घट्नु वा रोजगारी बढ्नु मात्रै नागरिकको आर्थिक असन्तुष्टि हटाउन पर्याप्त हुँदैन।

सन् २०२६ को सेप्टेम्बरमा प्रकाशित क्वेस्ट सर्वेक्षणअनुसार ब्राजिलका झन्डै आधा नागरिकले पछिल्लो एक वर्षमा अर्थतन्त्रको अवस्था बिग्रिएको बताएका थिए।

यो तथ्य लुलाका लागि महत्त्वपूर्ण चेतावनी हो। सरकारले मुद्रास्फीति नियन्त्रण गर्न सफल भए पनि त्यसले बजारमा पहिले बढिसकेको मूल्य स्वतः घटाउँदैन। रोजगारीका अवसर बढे पनि घरभाडा, खाद्यान्न, उपभोग्य वस्तु र ऋणको किस्ता तिर्नुपर्ने दबाब कायम रहन सक्छ।

मतदाताले आर्थिक सुधारलाई सरकारी तथ्यांकमा मात्रै होइन, आफ्नो दैनिक जीवनमा महसुस गर्न चाहन्छन्। यही अपेक्षा पूरा गर्नु लुलाको आगामी कार्यकालको मुख्य परीक्षा हुनेछ।

त्यसमाथि सार्वजनिक ऋण, बजेट घाटा र उच्च ब्याजदरले सरकारको खर्च गर्ने क्षमतालाई सीमित पार्नेछन्। सामाजिक कार्यक्रम विस्तार गर्ने र चुनावी प्रतिबद्धता पूरा गर्ने क्रममा सरकारले वित्तीय अनुशासन पनि कायम गर्नुपर्नेछ।

दक्षिणपन्थीको बलियो उपस्थिति रहेको संसद्मा कर, सरकारी खर्च र बजेट कटौतीसम्बन्धी निर्णयमा विवाद हुन सक्छ। कुन क्षेत्रमा खर्च बढाउने, कहाँ कटौती गर्ने र त्यसको आर्थिक भार कसले व्यहोर्ने भन्ने प्रश्नले सरकारको राजनीतिक क्षमताको परीक्षण गर्नेछ।

अपराध नियन्त्रणमा दक्षिणपन्थी दबाब

ब्राजिलको चुनावमा सुरक्षा र अपराध नियन्त्रण पनि प्रमुख मुद्दा बने। दक्षिणपन्थी शक्तिले लामो समयदेखि अपराधप्रति कठोर नीति अपनाउनुपर्ने मागलाई आफ्नो राजनीतिक एजेन्डाको केन्द्रमा राख्दै आएका छन्।

लुलाले पनि चुनावी अभियानको अन्तिम चरणमा गम्भीर अपराधमा आपराधिक उत्तरदायित्वको उमेर १६ वर्षमा झार्ने प्रस्तावप्रति समर्थन जनाए। यो प्रस्ताव दक्षिणपन्थी राजनीतिक धारले अघि सार्दै आएको विषय हो र यसलाई व्यापक जनसमर्थन रहेको छ।

तर चुनावी अभियानमा व्यक्त गरिएको अडानलाई उनले ठोस सरकारी नीतिमा रूपान्तरण गर्छन् कि गर्दैनन् भन्ने स्पष्ट भइसकेको छैन।

यदि उनले दक्षिणपन्थीको दबाबअनुसार सुरक्षा नीतिमा परिवर्तन गरे भने आफ्नै राजनीतिक आधारसँग असहजता उत्पन्न हुन सक्छ। परिवर्तन नगरे अपराध नियन्त्रणमा कमजोर भएको आरोप खेप्नुपर्ने हुन सक्छ।

यसरी सुरक्षा नीति लुलाका लागि केवल प्रशासनिक विषय रहने छैन। यो उनको राजनीतिक पहिचान, संसद्को समर्थन र जनताको अपेक्षाबीच सन्तुलन कायम गर्ने विषय पनि बन्नेछ।

अर्कोतर्फ, वामपन्थी राजनीतिमा लुलाको व्यक्तिगत प्रभाव अत्यधिक छ। त्यसैले आफ्नो कार्यकालमा उनीपछि नेतृत्व सम्हाल्न सक्ने उत्तराधिकारी तयार गर्नु पनि अर्को चुनौती हुनेछ। वर्कर्स पार्टीको राष्ट्रपतीय निर्वाचन जित्ने क्षमता अझै लुलाको व्यक्तित्व र लोकप्रियतासँग निकट रूपमा जोडिएको छ।

ट्रम्पलाई धक्का

लुलाको विजयको प्रभाव ब्राजिलको सीमाभन्दा बाहिरसम्म फैलिएको छ। यसले ल्याटिन अमेरिकामा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग निकट सम्बन्ध राख्ने दक्षिणपन्थी शक्तिहरूको विस्तारलाई चुनौती दिएको छ।

ल्याटिन अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो अर्थतन्त्र ब्राजिलले अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। चीन ब्राजिलको प्रमुख व्यापारिक साझेदार हो। लुला सरकारले ब्राजिलको आर्थिक शक्तिलाई प्रयोग गर्दै व्यापार र राजनीतिक विषयमा वासिङ्टनको दबाबबाट स्वतन्त्र निर्णय गर्ने प्रयास गर्दै आएको छ।

यदि फ्लाभियो बोल्सोनारो विजयी भएका भए अमेरिकाको क्षेत्रीय प्रभाव विस्तार गर्ने र चीनको पहुँच सीमित गर्ने वासिङ्टनको प्रयासलाई थप बल पुग्न सक्थ्यो। तर लुलाको विजयले त्यो सम्भावनालाई तत्कालका लागि रोकिदिएको छ।

यसको अर्थ ब्राजिल र अमेरिकाबीच प्रत्यक्ष टकराव बढ्ने निश्चित छ भन्ने होइन। लुलाले आफ्नो विदेश नीतिमा राष्ट्रिय सार्वभौमिकता र व्यावहारिक कूटनीतिबीच सन्तुलन खोज्दै आएका छन्।

भर्जिनिया कमनवेल्थ विश्वविद्यालयका राजनीतिशास्त्रका सह-प्राध्यापक तथा सेन्टर फर इन्टरनेशनल पोलिसीका अनुसन्धानकर्ता माइकल पार्लबर्गका अनुसार लुलाले आफ्नो पहिलो कार्यकाल सुरु गर्दाको तुलनामा अहिले ल्याटिन अमेरिकामा निकै फरक राजनीतिक वातावरणको सामना गरिरहेका छन्।

त्यतिबेला क्षेत्रका धेरै देशमा उनीसँग वैचारिक निकटता राख्ने सरकारहरू थिए। तर अहिले क्षेत्रीय राजनीतिक समीकरण फेरिएको छ। सन् २०२३ मा लुलाको तेस्रो कार्यकाल सुरु हुँदा अर्जेन्टिनामा अल्बर्टो फर्नान्डेज, चिलीमा गाब्रिएल बोरिक र कोलम्बियामा गुस्ताभो पेट्रोजस्ता नेताहरू सत्तामा थिए। अहिलेको क्षेत्रीय परिवेश त्यतिबेलाको जस्तो छैन।

त्यसैले लुलाले दक्षिण अमेरिकी राष्ट्रहरूको संघ (उनासुर) जस्ता क्षेत्रीय एकीकरणका परियोजनालाई आफ्नो राजनीतिक शक्तिको केन्द्र बनाउने सम्भावना कम रहेको पार्लबर्गको विश्लेषण छ। बरु व्यापार, लगानी र दक्षिण अमेरिकी साझा बजार मर्कोसुरमार्फत ब्राजिलको आर्थिक प्रभाव प्रयोग गरेर क्षेत्रीय नेतृत्व कायम राख्ने प्रयास हुन सक्छ।

ट्रम्पसँग टकराव कि सहकार्य?

लुलाको चौथो कार्यकालमा अमेरिकासँगको सम्बन्ध कस्तो हुनेछ भन्ने प्रश्न पनि महत्त्वपूर्ण छ। सेप्टेम्बरमा संयुक्त राष्ट्रसंघमा बोल्दै लुलाले भनेका थिए, ‘ब्राजिल कसैको पिछलग्गु होइन।’ यो अभिव्यक्ति वासिङ्टनलाई लक्षित थियो र ब्राजिलले आफ्नो विदेश नीति स्वतन्त्र रूपमा निर्धारण गर्न चाहेको सन्देश थियो।

तर अमेरिकी दबाबको सामना गर्दा लुलाले सधैँ कठोर प्रतिक्रिया मात्रै दिएका छैनन्। वर्षको मध्यतिर अमेरिकाले ब्राजिलका वस्तुमाथि नयाँ चरणको भन्सार शुल्क लगाएपछि उनले प्रतिकारात्मक कदम चाल्ने सम्भावना खुला राखेका थिए।

पार्लबर्गका अनुसार लुलाले ट्रम्पसँग व्यवहार गर्दा अनुकूलन गर्ने क्षमता देखाएका छन्। उनले कहिलेकाहीँ कडा आलोचना गरेका छन् भने आवश्यक पर्दा सहकार्यका लागि पनि ठाउँ छाडेका छन्।

लुलाका लागि राष्ट्रिय सार्वभौमिकताको अर्थ अमेरिकासँग अनिवार्य टकराव गर्नु नरहेको उनको भनाइ छ। उनी वैचारिक रूपमा अमेरिकाविरोधी मात्रै नभई दक्षिणपन्थी सरकारसँग काम गर्न पनि असहज मान्ने नेता होइनन्।

अमेरिकामा हुने मध्यावधि निर्वाचनलाई पनि लुलाले नजिकबाट नियाल्ने सम्भावना छ। यदि ट्रम्पको रिपब्लिकन पार्टीले प्रतिनिधिसभा वा सिनेटमध्ये कुनै एक सदनको नियन्त्रण गुमायो भने अमेरिकी राष्ट्रपतिको कार्यसूचीमाथि थप निगरानी र चुनौती बढ्न सक्छ। त्यसले लुलाको कूटनीतिक रणनीतिका लागि नयाँ अवसर सिर्जना गर्न सक्छ।

तर अमेरिकी आन्तरिक राजनीतिमा हुने परिवर्तनलाई ब्राजिलको विदेश नीतिका लागि स्वतः लाभदायक मान्न सकिँदैन। त्यसको प्रभाव दुवै देशका आर्थिक तथा राजनीतिक प्राथमिकतामा निर्भर हुनेछ।

दक्षिणपन्थी लहर स्थायी कि अस्थायी?

लुलाको विजयले ल्याटिन अमेरिकाको राजनीतिमा अर्को प्रश्न उठाएको छ। पछिल्लो दशकमा धेरै देशमा सत्तारूढ सरकारहरूले निर्वाचनमा हार व्यहोरेका छन्। तर ब्राजिलमा लुलाले त्यो प्रवृत्तिलाई उल्ट्याएका छन्।

यसले दक्षिणपन्थी शक्तिको बढ्दो प्रभाव स्थायी राजनीतिक लहर हो वा मतदाताको असन्तुष्टिअनुसार बदलिने राजनीतिक चक्र मात्रै हो भन्ने बहसलाई फेरि अगाडि ल्याएको छ।

पार्लबर्गका अनुसार लुलाको जितले बोल्सोनारोको राजनीतिक आन्दोलनसहित अतिदक्षिणपन्थी धारको समर्थनको एउटा सीमा रहेको देखाउँछ। धेरै मतदाताले त्यस्तो राजनीतिक धारलाई अत्यधिक कट्टर ठान्न सक्छन्।

यसले अमेरिकाको ह्वाइट हाउसबाट प्राप्त समर्थन वा आर्थिक उपायहरू मात्रै निर्वाचन जित्न निर्णायक नहुने संकेत पनि दिएको उनको विश्लेषण छ।

तर यसबाट ब्राजिलमा दक्षिणपन्थी राजनीति कमजोर भइसकेको निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन। संसद् र राज्य सरकारहरूमा दक्षिणपन्थी दलको बलियो उपस्थितिले उनीहरूको राजनीतिक आधार अझै कायम रहेको देखाउँछ।

लुलाले राष्ट्रपति निर्वाचन जितेका छन्, तर ब्राजिलको राजनीतिमा दक्षिणपन्थी र वामपन्थीबीचको प्रतिस्पर्धा समाप्त भएको छैन। बरु अब त्यो प्रतिस्पर्धा सरकारको नीति, आर्थिक परिणाम र जनजीवनमा आउने परिवर्तनमार्फत अघि बढ्नेछ।

लुलाको चौथो कार्यकालको विजयले उनको राजनीतिक पुनरागमनलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याएको छ। पहिलो चरणको पराजय उल्ट्याउँदै उनले ब्राजिलमा आफ्नो लोकप्रियता र राजनीतिक संगठनको शक्ति अझै कायम रहेको प्रमाणित गरेका छन्।

तर निर्वाचनको नतिजा उनको राजनीतिक यात्राको अन्तिम उपलब्धि होइन। आगामी चार वर्षमा उनले संसद्को दक्षिणपन्थी बहुमतसँग सहकार्य गर्नुपर्नेछ, महँगी र ऋणको दबाब कम गर्नुपर्नेछ, अपराध नियन्त्रणमा प्रभावकारी नीति देखाउनुपर्नेछ र अमेरिकासँगको सम्बन्धमा ब्राजिलको स्वतन्त्रता जोगाउनुपर्नेछ।

क्षेत्रीय राजनीतिमा पनि उनको चुनौती कम छैन। चीनसँगको व्यापारिक सम्बन्धलाई निरन्तरता दिँदै अमेरिकासँग अनावश्यक टकरावबाट बच्नु र वैचारिक सहयोगी कम भएको अवस्थामा ल्याटिन अमेरिकामा आफ्नो नेतृत्व कायम राख्नु उनको विदेश नीतिको महत्त्वपूर्ण परीक्षा हुनेछ।

लुलाले निर्वाचन जितेर इतिहास रचेका छन्। अबको प्रश्न उनले इतिहासमा आफ्नो नाम कसरी स्थापित गर्छन् भन्ने हो। ब्राजिलका मतदाताले उनलाई अर्को अवसर दिएका छन्। तर त्यो अवसरलाई आर्थिक राहत, सामाजिक स्थिरता र प्रभावकारी शासनमा बदल्न नसके ऐतिहासिक विजयको राजनीतिक चमक लामो समय टिक्ने छैन।

सीएनएन, अलजजीजार र इन्डिपेन्डेन्टको सहयोगमा