तेहरान– इरानले आफ्नो प्रशोधित युरेनियमको एक ग्राम पनि विदेश नपठाउने स्पष्ट पारेको छ।
अमेरिकाले विश्वास दिलाउने ठोस कदम नचालेसम्म र इरानका सर्तहरू पूरा नगरेसम्म वार्तामा नबस्ने तेहरानले जनाएको छ।
इरानको राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्का सचिव मोहसिन रजाईले अमेरिकाले इरानको विश्वास जित्न ठोस कदम चाल्नुपर्ने बताएका छन्।
इरानको संसद्का सभामुख मोहम्मद बाघेर गालिबाफले पनि अमेरिकाले इरानका सात सर्त पूरा नगरेसम्म विश्वासको वातावरण बन्न नसक्ने बताएका छन्।
इरानका प्रमुख मागमा आफ्ना बन्दरगाहमा लगाइएको अमेरिकी नाकाबन्दी हटाउने, तेल निर्यातमाथिका प्रतिबन्ध फुकुवा गर्ने र क्षेत्रका सबै मोर्चामा जारी युद्ध रोक्ने विषय छन्।
इरानका सर्वोच्च नेता मुजतबा खामेनेईले पनि आणविक हतियार बनाउन प्रयोग हुन सक्ने स्तरसम्म नजिक पुगेको प्रशोधित युरेनियम देशबाहिर पठाउन नहुने धारणा राख्दै आएका छन्।
आणविक कार्यक्रम वार्ताको मुख्य अवरोध
इरानको आणविक कार्यक्रम अमेरिका र इरानबीच सहमति जुटाउने प्रमुख अवरोध बनेको छ।
अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले यसै महिनाको सुरुवातमा इरानले युरेनियम प्रशोधन गर्ने आफ्नो क्षमता उल्लेख्य रूपमा घटाउनुपर्ने बताएका थिए।
युरेनियम प्रशोधनबाट आणविक ऊर्जा उत्पादन गर्न सकिन्छ। तर उच्च स्तरमा प्रशोधित युरेनियम आणविक हतियार निर्माणमा पनि प्रयोग हुन सक्छ।
इरानले युरेनियमलाई ६० प्रतिशतसम्म प्रशोधन गरिसकेको विषयलाई अमेरिका, इजरायल र केही पश्चिमा देशले चिन्ताको विषय मान्दै आएका छन्।
आणविक हतियारमा प्रयोग हुने युरेनियम सामान्यतया करिब ९० प्रतिशतसम्म प्रशोधित हुन्छ।
इरानले भने आणविक हतियार निर्माण गर्न खोजेको आरोप अस्वीकार गर्दै आफ्नो आणविक कार्यक्रम शान्तिपूर्ण प्रयोजनका लागि भएको दाबी गर्दै आएको छ।
ट्रम्पको चेतावनी, पाकिस्तान मध्यस्थतामा सक्रिय
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अक्टोबर १५ मा न्यूजम्याक्ससँगको अन्तर्वार्तामा इरानलाई आणविक हतियार प्राप्त गर्न नदिने बताएका थिए।
उनले इरानको आणविक कार्यक्रमसँग सम्बन्धित पहाडमुनि बनाइएको संरचनालाई लक्षित गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्ने संकेत पनि दिएका थिए। तर इरानविरुद्धको युद्धमा अमेरिकाले आणविक बम प्रयोग नगर्ने उनको भनाइ थियो।
यसैबीच, अमेरिका र इरानबीच वार्ता पुनः सुरु गराउन पाकिस्तान सक्रिय भएको छ।
पाकिस्तानी सेनाप्रमुख फिल्ड मार्सल आसिम मुनिरले मंगलबार तेहरानमा इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियान र संसद्का सभामुख गालिबाफसँग भेट गरेका छन्।
इरानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार भेटमा क्षेत्रीय अवस्थासँगै वार्ता अघि बढाउने प्रयासबारे छलफल भएको थियो।
यसअघि पाकिस्तानको मध्यस्थतामा अमेरिका र इरानबीच जुनमा अस्थायी युद्धविराम सहमति भएको थियो। तर केही सातामै पुनः युद्ध सुरु भएपछि उक्त सहमति भंग भएको थियो।
फेब्रुअरी २८ देखि युद्ध जारी
अमेरिका र इजरायलले फेब्रुअरी २८ मा इरानविरुद्ध सैन्य कारबाही सुरु गरेका थिए। त्यसको जवाफमा इरानले इजरायल र अमेरिकी सैन्य अखडा रहेका खाडी क्षेत्रका देशमा आक्रमण गरेको थियो।
अमेरिकाले इरानको आणविक क्षमता कमजोर पार्नु आफ्नो उद्देश्य भएको बताउँदै आएको छ। इरानले भने आणविक प्रविधि प्रयोग गर्न पाउनु आफ्नो अधिकार भएको दाबी गर्दै आएको छ।
प्रतिक्रिया