कुटनीति समाचार

भेनेजुएला प्रकरणमा प्रचण्डकाे विज्ञप्ति सही, सार्वभौकितामाथि हस्तक्षेप गरिनु हुन्न : लेखराज भट्ट

सुदूरपश्चिमका प्रभावशाली नेता हुन् लेखराज भट्ट । उनलाई त्यागी नेता पनि भनिन्छ । तत्कालीन एमाओवादीभित्र निक्कै प्रभाव जमाएका नेता भट्ट नेकपाको स्थायी कमिटि सदस्य हुन् भने उनी नेकपाको पार्टी एकता कार्यदलका सदस्य पनि हुन् । पछिल्लो समय नेकपाका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले भेनेजुएलाको समर्थन गर्दै प्रेस विज्ञप्ती जारी गरेपछि नेपालको राजनीतिक वृत्तमा तरंग ल्याएको छ । प्रस्तुत छ, यही विषयमा नेता भट्टसँग गोपाल बराइलीले गरेको कुराकानी :

Dish Home

भेनेजुएलाको राजनीतिले नेपालको राजनीतिलाई नै प्रभावित बनायो । यसलाई कसरी लिनुहुन्छ ?
एउटा स्वतन्त्र राष्ट्रमाथि अरु देशले दुरुपयोग गर्नुहुन्छ कि हुन्न ? हस्तक्षेप गर्नुहुन्छ की हुन्न ? यो गम्भीर कुरा हो । हामी पनि दुई वटा विशाल देशका बीचमा छौं । भोली कुनै पनि त्यस्तो परिस्थितीको सिर्जना भयो वा देशले हस्तक्षेप ग¥यो भने कुनै पनि देशले आफ्नो सार्वभौममाथिको हस्तक्षेप सहन सक्दैन । भेनेजुएलामाथि अहिले भइरहेको हस्तक्षेप त्यो देशको सार्वभौमिकता, अखण्डता र राष्ट्रियतामाथिको हस्तक्षेप हो । त्यही भएर अहिले पार्टीले जे धारणा अघि सारेको छ, त्यो अहिलेको अवस्थामा ठीक छ । र, सरकारले पनि त्यही अनुसार नेपालको आफ्नो आधिकारिक धारणा बनाइसकेको छ । तर, यो विषयमा बोल्दा प्रतिपक्षलाई पनि राखेर छलफल गरेर एउटै धारणा बनाएर जानु पथ्र्याे । त्यो हुन सकेन । त्यही भएर पनि दुई प्रकारका धारणा गयो । त्यसलाई सच्याइनुपर्छ ।

नेकपाका अध्यक्ष प्रचण्डले विज्ञप्ती निकाल्दा नै हतार गर्नुभयो भन्ने टिकाटिप्पणी पनि भएको छ, यसलाई कसरी लिनुहुन्छ ?
विज्ञप्ती निकाल्दा हतार भयो कि भएन भन्ने कुरा समिक्षाको विषय हो । तर, उहाँले गरेको कुरा ठीक छ कि छैन भन्ने कुरा मुख्य कुरा हो । मुख्य कुरा कुनै पनि देशले अर्काे देशको सार्वभौकितामाथि हस्तक्षेप गरिनु हुन्न भन्ने नै हो । विश्वमा थुप्रै साना मुलुकहरु छन्, जो सार्वभौम छन् । ठूला मुलुक त थोरै छन् । अझ शक्तिशाली भन्ने त औलामा गन्न सकिने छन् । त्यसकारण बलियाले सानालाई खान मिल्छ कि मिल्दैन भन्ने प्रश्न आउँछ । हामी पनि सानो देश हौं । तर, हाम्रो आफ्नै अस्तित्व छ । सानो छौं भन्दैमा कसैसँग झुक्ने वा ठूलाले हामीलाई दबाउने भन्ने कुरै आउँदैन ।

अहिले भेनेजुएलाको विषयलाई लिएर सत्तापक्ष र प्रतिपक्ष दुई ध्रुवमा बाडिनुपर्ने कारण चाँही के हो नि ?
विचारधारा र पर्याप्त छलफल नहुँदा पनि भेनेजुएलाको पछिल्लो घटनाक्रमबारे नेपालका पार्टीहरुले फरकफरक धारणा बनाए । अहिले यो परिस्थितीमा कुटनीतिक क्षेत्रमा दुई वटा धारणा बनाएर जानुहुँदैन । एउटै धारणा बनाएर जानुपर्छ । त्यसको लागि जहाँनेर कमी कमजोरी भएको छ, त्यसलाई सच्याएर मुलुकको कुटनीतिक धारणा एउटै बनाउन सक्नुपर्छ । अन्य मुलुकमा जतिसुकै आन्तरिक विभेद भए पनि वैदेशिक नीति एउटै हुन्छ । त्यो प्रकारको विदेश नीति विकास गरेर एउटै आवाज बोल्नुपर्छ । हामीमा अलिकति अभ्यासको कमी छ । त्यो चाँही सत्य हो ।

यसरी भिन्नभिन्नै बोल्ने परम्पराको अन्त्य कहिले हुन्छ त ?
हामीले पहिले त राष्ट्रको पोलिसी बनाउनुपर्छ । त्यसको लागि छलफल गर्नुपर्छ र भई पनि रहेको छ । खासगरी थिंक ट्यांकको अवधारणा ल्याएर भौगोलिक र सामाजिक अवस्थाको मुल्यांकन गरी मुलुकको सार्वभौमिकता र राष्ट्रियतालाई बचाउने स्वार्थमा केन्द्रित रहने अवस्थाको सिर्जना गरिनुपर्छ । त्यही प्रकारको परराष्ट्र नीति पनि बनाइनुपर्छ ।

तर, अहिले प्रचण्ड र सरकारले जारी गरेको विज्ञप्ती हेर्दा त नेपालले परराष्ट्र नीति नै बनाउन नसकेको देखियो नि, होइन र ?
चित्त नबुझ्नेका लागि अध्यक्ष ज्युले जारी गरेको विज्ञप्तीलाई राम्रो भन्ने कुरा त भएन । कतिपयले भेनेजुएलामाथिको बाह्य हस्तक्षेपको समर्थन गरिदिए हुन्थ्यो भन्ने पनि चाहेका थिए होला । तर, त्यो हामीले त्यो मान्ने कुरा त भएन । मात्र टेवलमा बसेर परराष्ट्र नीति यो हो भनेर प्रष्ट्याउन नसकेको चाँही सत्य हो । हामीले कुनै पनि देशले अर्काे देशको सार्वभौकितामाथि हस्तक्षेप गर्नुहुँदैन भन्ने कुरामा एकमत हुनुपर्छ ।

भेनेजुएलाको समर्थन गरेपछि प्रधानमन्त्री ज्यूको अमेरिका भ्रमण नै रद्द भयो भन्ने कुरा आयो । खास कुरा के हो ?
मलाई त त्यस्तो लाग्दैन । यो एउटा हल्ला मात्रै हो । यो त भेनेजुएलालाई समर्थन गर्दा नेपाललाई अफ्ठेरो पर्छ भनेर हल्ला फिजाउनेहरुको काम हुनसक्छ । त्यो विषयमा सरकारले पनि आफ्नो धारणा ल्याउँला ।

तर, सत्तारुढ दलभित्रै पनि त भेनेजुएलाको विषयमा एक मत हुन नसकेको देखियो नि त ?
त्यस्तो होइन । नेकपाका अध्यक्ष ज्युले जे बोल्नुभयो र जे विज्ञप्ती निकाल्नु भयो, त्यसैलाई नेकपाको सचिवालयको बैठकले अनुमोदन पनि गरेको छ । यस्तो अवस्थामा फरक मत आए जस्तो लाग्दैन । केही सामान्य असनतुष्टि हुनसक्छ । त्यसलाई अन्यथा लिनुहुँदैन ।

प्रशंग बदलौं, नेकपाको एकता प्रक्रिया अल्झिनुको कारण के हो ? किन ढिलाई भइरहेको छ एकता प्रक्रिया ?
हिजो जसरी हामीले ऐतिहासिक कदम चाल्यौं, अर्थात् जसरी कम्युनिस्टहरु एक ठाउँमा बस्न सक्दैनन् भन्ने थियो, त्यसलाई तोडेका छौं । अझ दुई वटा ठूला कम्युनिस्ट पार्टीहरु एक ठाउँमा आउँदा देशमा केही हुन्छ भनने पनि थियो । निर्वाचनका बेला पनि त्यही कुरा व्यक्त भयो । यो केही व्यवहारिक र नेतृत्वको व्यस्तताका कारण तल्ला तहसम्म एकता हुन सकेको छैन । तिन महिनाभित्रै सक्ने भन्ने थियो । तर कार्यदलले पाएको समयसीमा भित्र काम गर्न नसक्दा पनि केही समस्या आएको छ । र अहिले आएर केही नेतृत्वको व्यस्तता र व्यवहारिक कठिनाईले केही ढिलाई भएको छ । अब यो क्रम धेरै रहन्न ।

कहिलेसम्म एकता भइसक्छ त ?
विविध कारणले एकता भइनसकेको भए पनि सबै तहमा पार्टीका गतिविधिहरु भइरहेका छन् । केन्द्रमा सबै जनवर्गीय संगठन एकता भइनसक्दा केही अफ्ठ्यारा आएका छन् । तर, यसलाई चिरेर भए पनि पार्टी अघि बढिरहेको छ । त्यसलाई मध्यनजर गर्दै नेतृत्व तहले चाडोभन्दा चाडो एकता प्रक्रिया टुंग्याउन लागिरहेको छ । निशान न्यूजबाट साभार

Comments

comments

Now Get KathmanduPati App on your mobiles.

Android App iOS App
ad

धेरै पढिएको समाचार

Vianet
Civil
Prabhu Bank
Shivam Cement
Yeti Airlines
Kumari Bank
Shikhar Insurance
Salt Trading
Nepal Life Insurance

Now get KathmanduPati App on your mobiles.

Android App iOS App
Scroll to Top