वासिङ्टन– अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रुसबाट डिजेल खरिदमाथि लगाइएको प्रतिबन्ध ७ अप्रिल २०२७ सम्मका लागि हटाएका छन्।

अब अमेरिकाले रुसबाट डिजेल किन्न सक्नेछ। रुसले सन् २०२२ मा युक्रेनमाथि आक्रमण गरेपछि अमेरिकाले रुसी तेलमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

इरान युद्धपछि अमेरिकामा डिजेलको मूल्य बढेका बेला यो निर्णय भएको हो। अहिले त्यहाँ डिजेल प्रतिग्यालन करिब ६.२८ डलरमा बिक्री भइरहेको छ। युद्धअघि यसको मूल्य करिब ३.७० डलर थियो।

अमेरिकामा नोभेम्बर ३ मा मध्यावधि चुनाव हुँदैछ। इन्धनको बढ्दो मूल्य ट्रम्प प्रशासनका लागि चुनौती बनेको छ। मूल्य घटाउन ट्रम्पले तेल र डिजेलको आपूर्ति बढाउनेजस्ता कदम चालिरहेका छन्।

युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले भने यस निर्णयप्रति असन्तुष्टि जनाएका छन्। यसबाट रुसले पैसा पाउने र त्यो युक्रेनविरुद्धको युद्धमा खर्च हुने उनको भनाइ छ।

सेप्टेम्बरमै ट्रम्पले रुसबाट तेल किन्ने भारत र चीनजस्ता देशमाथि १०० प्रतिशतसम्म ट्यारिफ लगाउन सकिने कानुनमा हस्ताक्षर गरेका थिए।

रुसी राष्ट्रपति पुटिन १५ अगस्ट २०२५ मा अमेरिकी राज्य अलास्का पुगेका थिए। त्यहाँ उनले राष्ट्रपति ट्रम्पसँग युक्रेन युद्ध अन्त्यबारे वार्ता गरेका थिए।

ट्रम्पले भने- रुसले तत्काल ३ लाख टन डिजेल पठाउँछ

ट्रम्पका अनुसार रुसले तत्काल ३ लाख टनभन्दा बढी डिजेल पठाउनेछ। त्यसपछि नोभेम्बरमा ५ लाख टन र त्यसपछि १० लाख टन डिजेल आपूर्ति गरिनेछ। सबै कुरा ठीक भए भविष्यमा ३० लाख टनसम्म डिजेल पठाउन सकिने पनि ट्रम्पले बताए।

ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले पुटिनलाई धन्यवाद दिए। उनले अमेरिकी किसान, पशुपालक र ट्रक चालकका लागि मूल्य घटाउनु आफ्नो सबैभन्दा ठूलो प्राथमिकता भएको बताए।

जेलेन्स्कीले भने : सम्झौताले युद्ध लम्ब्याउँछ

युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले रुसबाट डिजेल किन्ने सम्झौताको आलोचना गरे। यसले पुटिनको युद्ध लड्ने क्षमता बढाउने र रुसलाई अझ आक्रामक आक्रमण गर्न सक्षम बनाउने उनको भनाइ छ।

जेलेन्स्कीका अनुसार, यो सम्झौताले रुसलाई युद्ध लम्ब्याउन, थप मानिसको ज्यान लिन र विश्वलाई हानि पुर्‍याउन मद्दत गर्नेछ।

युक्रेनका वार्ताकारहरू युद्ध अन्त्यबारे अमेरिकी अधिकारीहरूसँग फ्लोरिडामा छलफल गरिरहेका बेला जेलेन्स्कीको यो टिप्पणी आएको हो।

विज्ञ भन्छन् : सम्झौताले मूल्यमा असर गर्दैन

इरान युद्धका कारण विश्वभर तेलको मूल्य बढेको छ। तर शुक्रबार ट्रम्पको घोषणापछि डिजेलको मूल्य घटेको थियो।

ऊर्जा विज्ञ क्लेटन सिगलले यो सम्झौताले मूल्यमा खासै असर पार्ने अपेक्षा नरहेको बताए। तर यसबाट रुस र पुटिनलाई ठूलो फाइदा पुग्ने उनको भनाइ छ।

अर्का विज्ञ माइकल लिन्चले यो सम्झौताको तुलना डुबिरहेको जहाजसँग गरे। अमेरिकाले रुसबाट डिजेल किनेपछि रुसका अहिलेका ग्राहकहरू अन्य देशबाट डिजेल किन्न थाल्ने र त्यसले मूल्य घटाउन नसक्ने उनले बताए।

इरान युद्ध अन्त्यमा रुसलाई स्वागत

रुसी राष्ट्रपति कार्यालय क्रेमलिनका अनुसार, इरान युद्धको समाधान खोज्ने प्रयासमा रुसको भूमिकालाई ट्रम्पले स्वागत गरेका छन्।

इरानसँगको युद्ध अन्त्य भएपछि तेलको मूल्य छिटो घट्ने ट्रम्पले बताएका छन्। शुक्रबार न्युयोर्कको सिराक्युजमा चुनावी सभाका क्रममा उनले यस्तो दाबी गरेका थिए।

युद्ध सुरु हुनुअघिको तुलनामा अहिले होर्मुज जलडमरूमध्यबाट बढी तेल ओसारपसार भइरहेको ट्रम्पको दाबी छ। उनले तेल प्रशोधन केन्द्र र खुद्रा विक्रेताहरूलाई पेट्रोल तथा डिजेलको मूल्य तत्काल घटाउन आग्रह गरे। होर्मुज जलडमरूमध्यमा अमेरिकाको पूर्ण नियन्त्रण रहेको दाबी पनि ट्रम्पले फेरि दोहोर्‍याए।