काठमाण्डु- अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको रिपब्लिकन पार्टीलाई आगामी मध्यावधि निर्वाचनमा जिताउन अर्बपति इलन मस्कले ठूलो रकम खर्च गरिरहेका छन्।

सन् २०२६ को मध्यावधि निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै मस्कले रिपब्लिकन पार्टी र उसका उम्मेदवारहरूको समर्थनमा हालसम्म अर्बौँ रुपैयाँ खर्च गरिसकेका छन्।

अमेरिकी सञ्चारमाध्यमका अनुसार मस्कले सन् २०२६ को जुलाईदेखि सेप्टेम्बरसम्म तीन महिनामा रिपब्लिकन पार्टीलाई २७ करोड ६० लाख अमेरिकी डलर अर्थात् करिब २६ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी चन्दा दिएका छन्।

यो रकम अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनको इतिहासमा कुनै एक व्यक्तिले दिएको सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक सहयोग भएको समाचारमा उल्लेख छ।

मस्कको सहयोगले रिपब्लिकन पार्टीको चुनावी अभियानलाई आर्थिक रूपमा बलियो बनाएको छ। उक्त अवधिमा डेमोक्रेटिक पार्टीले आफ्ना सबै चन्दादाताबाट प्राप्त गरेको रकमसमेत मस्कको एकल सहयोगभन्दा कम थियो।

अघिल्लो निर्वाचनभन्दा बढी खर्च

मस्कले सन् २०२५-२६ मा हालसम्म रिपब्लिकन पार्टीलाई करिब ३६ करोड ६० लाख अमेरिकी डलर सहयोग गरिसकेको समाचारमा उल्लेख छ। यो रकम सन् २०२३-२४ को निर्वाचन अवधिमा उनले दिएको करिब २९ करोड अमेरिकी डलरभन्दा बढी हो।

यसले ट्रम्पसँगको राजनीतिक सम्बन्धमा उतारचढाव आए पनि मस्क अमेरिकी राजनीतिमा आफ्नो प्रभाव कायम राख्न चाहन्छन् भन्ने संकेत गरेको छ।

मस्कले सन् २०२४ को राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा ट्रम्पको पक्षमा खुलेर प्रचार गरेका थिए। चुनावी र्‍यालीमा सहभागी हुनुका साथै सामाजिक सञ्जालमार्फत मतदातालाई प्रभावित पार्ने प्रयास गरेका थिए। मतदाता दर्तासम्बन्धी अभियानमा सहभागी हुने व्यक्तिलाई १० लाख डलर पुरस्कार दिने कार्यक्रमसमेत चलाएका थिए।

सन् २०२५ मा भने उनले आफ्नो राजनीतिक खर्च घटाउने बताएका थिए। तर पछिल्लो चन्दा विवरणले रिपब्लिकन पार्टीको चुनावी अभियानमा उनको संलग्नता पुनः बढेको देखाएको छ।

ट्रम्पसँग फेरि निकटता

ट्रम्पसँग विवाद भएपछि मस्कले आफ्नो राजनीतिक गतिविधिबारे सार्वजनिक अभिव्यक्ति कम गरेका थिए। तर पछिल्लो समय दुवैबीच सम्बन्ध सुधार हुँदै गएको उल्लेख गरिएको छ।

पछिल्ला दुई सातामा उनीहरू तीनवटा कार्यक्रममा सँगै देखिएका थिए। दुवैले एकअर्काको प्रशंसासमेत गरेका थिए। अक्टोबर ८ मा ट्रम्पले मस्कलाई नेसनल मेडल अफ टेक्नोलोजी एन्ड इनोभेसनबाट सम्मानित गरेको समाचारमा उल्लेख छ।

मस्कका कम्पनीहरूले अमेरिकी सरकारबाट ठूला ठेक्का पाउने गरेका छन्। त्यसैले उनको राजनीतिक गतिविधि र सरकारी नीतिनिर्मातासँगको सम्बन्धलाई अमेरिकी राजनीतिमा चासोका साथ हेरिन्छ।

तीन हजारको टोली घरदैलोमा

मस्कले आर्थिक सहयोगमा मात्रै सीमित नरही मतदातासम्म पुग्ने अभियानसमेत सञ्चालन गरिरहेका छन्। उनको राजनीतिक संगठन ‘अमेरिका पीएसी’मार्फत करिब तीन हजार जनाको टोली घरदैलो अभियानमा परिचालित भएको समाचारमा उल्लेख छ।

टोलीले नियमित रूपमा मतदान नगर्ने मतदातालाई मतदानमा सहभागी गराउने र रिपब्लिकन उम्मेदवारको पक्षमा जनमत निर्माण गर्ने प्रयास गरिरहेको छ।

अमेरिका पीएसीका प्रवक्ता एन्ड्र्यु रोमियोले नोभेम्बरमा डेमोक्रेटिक पार्टी विजयी भए अमेरिका कम्युनिस्ट, ‘वोक’ र खुला सीमासम्बन्धी नीतितर्फ अघि बढ्ने खतरा रहेको दाबी गरेका छन्। यो रिपब्लिकन पक्षको चुनावी सन्देश हो, स्वतन्त्र रूपमा स्थापित तथ्य होइन।

मस्कको आर्थिक सहयोगले रिपब्लिकन पार्टीलाई आफ्नो चुनावी सन्देश व्यापक रूपमा मतदातासम्म पुर्‍याउन सहयोग गरेको संगठनको दाबी छ।

टेक्सासमा ठूलो दाउ

मस्कको चुनावी रणनीतिमा टेक्सासको सिनेट निर्वाचन पनि महत्त्वपूर्ण देखिएको छ। समाचारअनुसार रिपब्लिकन उम्मेदवार केन प्याक्सटनको समर्थनमा करिब १५ करोड डलर अर्थात् झन्डै १५ अर्ब रुपैयाँको विज्ञापन अभियान सञ्चालन गर्ने तयारी गरिएको छ।

मस्क टेक्सासको अस्टिनमा बसोबास गर्छन्। उनको कम्पनी स्पेसएक्सको पनि राज्यमा ठूलो व्यावसायिक उपस्थिति छ। त्यसैले टेक्सासको चुनावी परिणाम उनका लागि राजनीतिक र व्यावसायिक दुवै दृष्टिले महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ।

चुनावी अभियानमा टेलिभिजन विज्ञापनसँगै घरदैलो कार्यक्रम, प्रचार सामग्री वितरण र मतदातासँग प्रत्यक्ष सम्पर्कलाई प्राथमिकता दिइएको छ।

ट्रान्सजेन्डर र समाजवादको मुद्दा

मस्कको राजनीतिक संगठनले ट्रान्सजेन्डर अधिकार र समाजवादसम्बन्धी विषयलाई चुनावी विज्ञापनमा प्राथमिकता दिएको छ। डेमोक्रेटिक उम्मेदवारलाई यी मुद्दामा लक्षित गर्दै रिपब्लिकन समर्थकलाई मतदानमा सहभागी हुन प्रेरित गर्ने अभियान चलाइएको समाचारमा उल्लेख छ।

केही विज्ञापनमा लैङ्गिक पहिचानसम्बन्धी विषयलाई व्यङ्ग्यात्मक रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। त्यस्ता सामग्रीमार्फत रिपब्लिकन समर्थक मतदानमा सहभागी नभए डेमोक्रेटिक उम्मेदवारले फाइदा लिन सक्ने सन्देश दिइएको छ।

मस्कको पारिवारिक सम्बन्ध र ट्रान्सजेन्डरसम्बन्धी सार्वजनिक अभिव्यक्तिले पनि यस मुद्दामा उनको राजनीतिक अडानलाई प्रभाव पारेको समाचारमा उल्लेख छ।

पर्दापछाडिबाट चुनावी अभियान

सन् २०२४ को राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा मस्क ट्रम्पको समर्थनमा प्रत्यक्ष रूपमा सक्रिय थिए। यसपटक उनी आफैँ सार्वजनिक प्रचारमा अग्रभागमा देखिनुभन्दा आफ्नो राजनीतिक संगठन, सल्लाहकार र अभियान टोलीमार्फत चुनावी गतिविधि सञ्चालन गरिरहेका छन्।

उनको रणनीतिमा ठूलो आर्थिक सहयोग, लक्षित विज्ञापन, घरदैलो अभियान र कम मतदान गर्ने मतदातालाई परिचालन गर्ने प्रयास समावेश छन्।

अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनमा प्रतिनिधिसभाका सबै ४३५ सदस्य र सिनेटका करिब एकतिहाइ सदस्यका लागि प्रतिस्पर्धा हुन्छ। यसको परिणामले ट्रम्प प्रशासनका आगामी नीतिहरू कार्यान्वयन गर्ने क्षमता र संसद्मा रिपब्लिकन पार्टीको पकडमा असर पार्न सक्छ।

मस्कको ठूलो आर्थिक सहयोगले रिपब्लिकन पार्टीको चुनावी अभियानमा उनको भूमिका कति महत्त्वपूर्ण छ भन्ने देखाउँछ। तर चन्दाको आकारले मात्रै चुनावी नतिजा हेरफेर हुन सक्दैन। मतदाताको प्राथमिकता, उम्मेदवारको लोकप्रियता र निर्वाचन क्षेत्रको राजनीतिक अवस्थाले पनि परिणाम तलमाथि हुन सक्नेछ ।