रियाद- साउदी अरबको राजधानी रियादस्थित किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भएको क्षेप्यास्त्र आक्रमणमा कम्तीमा १२ जनाको मृत्यु भएको छ। यस आक्रमणमा अन्य ३०९ जना घाइते भएको साउदी नागरिक उड्डयन अधिकारीहरूले बताएका छन्। घाइतेमध्ये केहीको अवस्था गम्भीर छ।
आइतबार भएको आक्रमणमा विमानस्थलको घरेलु उडान सञ्चालन हुने टर्मिनल ३ र ४ रहेको परिसरलाई निशाना बनाइएको छ। साउदी नेतृत्वको सैन्य गठबन्धनले छिमेकी यमनका इरानसमर्थित हुथी विद्रोहीलाई आक्रमणको दोष लगाउँदै यसलाई ‘पूर्णस्तरको युद्ध अपराध’ भनेको छ।
उक्त आक्रमणपछि गठबन्धनले निर्णायक जवाफ दिने चेतावनीसमेत दिएको छ। आक्रमणपछि मध्यपूर्वमा युद्ध थप फैलिन सक्ने चिन्ता बढेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हुथी विद्रोहीविरुद्ध साउदी अरबले गर्ने सैन्य कारबाहीमा अमेरिका पनि सहभागी हुने विषयमा विचार भइरहेको संकेत दिएका छन्।
आक्रमणको निन्दा गर्दै विभिन्न देश र अन्तर्राष्ट्रिय निकायले नागरिक तथा नागरिक पूर्वाधारमाथिको हिंसा तत्काल रोक्न आग्रह गरेका छन्। यो आक्रमणलाई दशकयताकै ठूलो भनिएको छ।
कसले के भने ?
ट्रम्प आक्रोशित
ट्रम्पले रियाद विमानस्थलमा भएको आक्रमणलाई ‘अस्वीकार्य’ भनेका छन्। उनले साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानसँग यसबारे कुराकानी गर्ने बताएका छन्।
ट्रम्पको पछिल्लो अभिव्यक्तिले हुथी विद्रोहीविरुद्धको सैन्य कारबाहीमा अमेरिका प्रत्यक्ष सहभागी हुन सक्ने सम्भावना बढाएको छ।
रुबियोद्वारा निन्दा
अमेरिकी विदेशमन्त्री रुबियोले साउदी अरबमाथि हुथी विद्रोहीले गरेका आक्रमणको कडा निन्दा गरेका छन्। उनले विमानस्थलमा भएको आक्रमणमा अमेरिकी नागरिकसमेत मारिएको उल्लेख गर्दै नागरिकको जीवनप्रति आक्रमणकारीले पूर्ण बेवास्ता गरेको बताएका छन्।
रुबियोले आक्रमण तत्काल रोक्न आग्रह गर्दै साउदी अरब र त्यहाँका जनताप्रति अमेरिकाको ऐक्यबद्धता व्यक्त गरेका छन्। उनले मृतकका परिवारप्रति समवेदना प्रकट गर्दै घाइतेहरूको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना गरेका छन्।
यमनका लागि राष्ट्रसंघीय विशेष दूतले यसो भने
ग्रुन्डबर्गले साउदी अरबका नागरिक विमानस्थलमा भएका घातक आक्रमणलाई ‘गम्भीर तनाव वृद्धि’ को संज्ञा दिएका छन्।
उनका अनुसार यस्ता आक्रमणले क्षेत्रीय सुरक्षामा गम्भीर खतरा उत्पन्न गर्नुका साथै हिंसाको चक्रलाई निरन्तरता दिन्छन्। यसले यमनमा शान्ति स्थापना गर्ने प्रयासलाई समेत थप जटिल बनाउने उनले बताएका छन्।
कतारद्वारा निन्दा
कतारले रियाद विमानस्थलमा हुथी विद्रोहीले गरेको आक्रमणको कडा निन्दा गरेको छ। आक्रमणले साउदी अरबको सार्वभौमिकता उल्लंघन गर्नुका साथै क्षेत्रीय सुरक्षा, नागरिक र हवाई आवागमनमा खतरा उत्पन्न गरेको कतारको भनाइ छ।
कतारले साउदी अरबप्रति पूर्ण ऐक्यबद्धता जनाउँदै उसको सार्वभौमिकता, सुरक्षा र भौगोलिक अखण्डताको रक्षाका लागि चालिने कदमलाई समर्थन गर्ने बताएको छ।
साउदी अरबको सुरक्षा कतारको सुरक्षा र खाडी सहयोग परिषद् (जीसीसी) का सदस्य राष्ट्रहरूको सामूहिक सुरक्षासँग अभिन्न रूपमा जोडिएको कतारको विदेश मन्त्रालयले उल्लेख गरेको छ।
पाकिस्तानको प्रतिक्रिया
पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफले रियाद विमानस्थलमा भएको आक्रमणको निन्दा गरेका छन्। उनले मृतकका परिवारप्रति समवेदना व्यक्त गर्दै घाइतेहरूको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना गरेका छन्।
नागरिक र महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारलाई निशाना बनाउने आक्रमण अस्वीकार्य रहेको र यसले क्षेत्रीय शान्ति तथा स्थिरतामा गम्भीर खतरा उत्पन्न गर्ने सरिफको भनाइ छ। उनले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको उल्लंघन हुने यस्ता हिंसात्मक गतिविधि तत्काल रोक्न आग्रह गरेका छन्।
भारतले यसो भन्यो
भारतले रियादस्थित किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अक्टोबर १० मा भएको आक्रमणसहित पछिल्ला दिनमा भएका आक्रमणको कडा निन्दा गरेको छ।
भारतको विदेश मन्त्रालयले नागरिक र नागरिक पूर्वाधारमाथिका दोहोरिएका आक्रमणलाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार्य भन्दै तत्काल रोक्न आग्रह गरेको छ।
भारतले मृतकका परिवारप्रति समवेदना व्यक्त गर्दै घाइतेहरूको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना गरेको छ। साथै, साउदी अरबको सार्वभौमिकताको रक्षामा त्यहाँको सरकार र जनताप्रति ऐक्यबद्धता जनाएको छ।
क्यानडाको कडा टिप्पणी
क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले साउदी अरबमाथि हुथी विद्रोहीले गरेका आक्रमणलाई ‘घृणित’ भन्दै निन्दा गरेका छन्।
नागरिक पूर्वाधारमाथिको आक्रमणलाई कुनै पनि राजनीतिक वा सैन्य उद्देश्यका आधारमा उचित ठहर गर्न नसकिने कार्नीले बताएका छन्।
उनले घटनालाई लापरवाह हिंसात्मक गतिविधिको संज्ञा दिँदै मृतकका परिवारप्रति समवेदना र घाइतेहरूको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना गरेका छन्।
साउदी नेतृत्वको सैन्य गठबन्धनको आरोप
यमनको अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त सरकारलाई समर्थन गर्दै आएको साउदी नेतृत्वको सैन्य गठबन्धनले आक्रमणको जिम्मेवार हुथी विद्रोही भएको आरोप लगाएको छ।
गठबन्धनका प्रवक्ता तुर्की अल मलिकीले यात्रु टर्मिनललाई निशाना बनाइएको आक्रमणलाई ‘युद्ध अपराध’ भन्दै निर्णायक जवाफ दिने बताएका छन्।
यसैबीच, गठबन्धनले रियादको दक्षिणपूर्वमा पर्ने अल खर्ज क्षेत्रमा यमनबाट प्रहार गरिएको ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र पनि अवरोध गरी नष्ट गरिएको जनाएको छ।
साउदीस्थित अमेरिकी मिसनको भनाइ
साउदी अरबस्थित अमेरिकी मिसनले रियाद विमानस्थल र आसपासका क्षेत्रमा नजान आफ्ना नागरिकलाई आग्रह गरेको छ।
आइतबार जारी सुरक्षा सूचनामा रियाद, जेद्दा र दमामका विमानस्थल प्रयोग गर्न अमेरिकी सरकारी कर्मचारीले विशेष अनुमति लिनुपर्ने उल्लेख छ।
सम्भावित उडान रद्द, हवाई क्षेत्र बन्द तथा यात्रामा अवरोध हुन सक्ने भन्दै अमेरिकी मिसनले यात्रुहरूलाई सम्बन्धित विमान कम्पनी र विमानस्थलसँग उडानको अवस्था पुष्टि गर्न आग्रह गरेको छ।
आक्रमणले बढायो क्षेत्रीय तनाव
रियाद विमानस्थलमाथिको आक्रमण साउदी अरबको भूमिमा एक दशकभन्दा लामो अवधिमा भएका घातक आक्रमणमध्ये सबैभन्दा गम्भीर घटनामध्ये एकका रूपमा हेरिएको छ।
यमनमा साउदी समर्थित सरकार र हुथी विद्रोहीबीच लामो समयदेखि संघर्ष चलिरहेको छ। जुलाईमा युद्धविराम भंग भएपछि साउदी अरबमाथि हुथी आक्रमणको अभूतपूर्व लहर सुरु भएको बताइएको छ।
यसपटकको आक्रमणमा ठूलो संख्यामा मानिसको ज्यान जानु र नागरिक उड्डयनको महत्त्वपूर्ण पूर्वाधार निशाना बन्नुले द्वन्द्व थप चर्किने जोखिम बढाएको छ।
अमेरिकाले साउदी अरबको सैन्य कारबाहीमा साथ दिने निर्णय गरेमा यमनको द्वन्द्व अझ व्यापक क्षेत्रीय संघर्षसँग जोडिन सक्ने चिन्ता छ। त्यसले इरान र अमेरिकाबीचको तनावलाई समेत थप चर्काउन सक्छ।
तर आक्रमणमा हुथी विद्रोहीको संलग्नताबारे साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले आरोप लगाए पनि त्यसको स्वतन्त्र पुष्टि भएको विवरण उपलब्ध छैन। त्यस्तै, अमेरिकाले सैन्य कारबाहीमा सहभागी हुने अन्तिम निर्णय गरिसकेको पुष्टि पनि भएको छैन।
अहिलेसम्म विभिन्न देशका प्रतिक्रियामा नागरिकको सुरक्षा, साउदी अरबको सार्वभौमिकताको सम्मान र क्षेत्रीय तनाव कम गर्नुपर्ने विषय प्रमुख रूपमा उठेका छन्।
प्रतिक्रिया